Patostreaming oczami widza. Próba analizy zjawiska na przykładzie wirtualnej działalności Elżbiety Gawin
DOI:
https://doi.org/10.24917/20811861.23.28Słowa kluczowe:
patostreaming, streaming, patostreamer, dysfunkcje internetowe, YouTubeAbstrakt
Internet to przestrzeń medialna, w której można zetknąć się z różnymi formami ekspresji wirtualnych twórców. Nie brakuje w niej również miejsca do propagowania negatywnych form zachowań, takich jak patostreaming. W przeprowadzonych badaniach posłużono się przykładem wirtualnej działalności Elżbiety Gawin, którą zidentyfikowano jako treści patostreamingowe. Wykorzystana została analiza zawartości mediów, z odniesieniem do lasswellowskiego modelu oraz teorii użytkowania i gratyfikacji w rozumieniu Stanisława Michalczyka. W oparciu o wymienioną metodę przybliżono zachowania oraz motywacje odbiorcze widzów tworzących swoistą społeczność skupioną wokół omawianej działalności patostreamerskiej. Dokonano również kategoryzacji komunikatów uczestników pojawiających się na live streamach prowadzonych przez EG, jak również na oficjalnym kanale Discord. Podjęto też próbę scharakteryzowania sylwetek odbiorców. Z przeprowadzonej analizy wynika, że odbiór treści prezentowanych przez EG jest w głównej mierze negatywny. Autorska próba analizy zjawiska patostreamingu z perspektywy widza może stanowić punkt wyjściowy do pogłębionych badań dla badaczy podejmujących tematykę mediów i komunikacji, jak również dla psychologów i pedagogów skupiających się w swojej pracy nad tematyką wirtualnych zagrożeń.
Bibliografia
Bartkowiak Z., Zastosowanie modelu lasswellowskiego (uzupełnionego) do badań nad kwartnikami śląskimi z przełomu XIII/XIV wieku, „Wiadomości Numizmatyczne” 2017, r. LXI, z. 1–2, s. 153–175, [on-line:] https://journals.pan.pl/publication/124460/edition/108606/wiadomosci-numizmatyczne-2017-rok-lxi-zeszyt-1-2-203-204-zastosowanie-modelu-lasswellowskiego-uzupelnionego-do-badan-nad-kwartnikami-slaskimi-z-przelomu-xiii-xiv-wieku-bartkowiak-zbigniew?language=pl – 20.01.2025.
Bek D., Popiołek M., Patostreaming – charakterystyka i prawne konteksty zjawiska, „Zarządzanie mediami” 2019, t. 7, nr 4, s. 247–262, https://doi.org/10.4467/23540214ZM.19.016.11342.
Bogucka K., Słowniczek YouTube – czyli jak zrozumieć virale, commentary i streamingi, Wenet, 16.09.2019, [on-line:] https://wenet.pl/blog/slowniczek-youtube-czyli-jak-zrozumiec-virale-commentary-streamingi – 20.01.2025.
Co robią nasze dzieci w Sieci, czyli Raport z najnowszego badania NASK „Nastolatki 3.0”, NASK, [on-line:] https://www.nask.pl/magazyn/nastolatki-3-0-raport-z-ogolnopolskiego-badania-uczniow-i-rodzicow – 20.01.2025.
Czuma B., „Idę na wojnę z szatanem”. Patostreaming w internecie nadal ma się dobrze, Wirtualne Media, [on-line:] https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/wojna-z-szatanem-patostreaming-internet-gural-rafatus-marlenka-pobicie – 20.01.2025.
Daniel Magical, Kick, [on-line:] https://kick.com/danielmagical – 20.01.2025.
Donejt [hasło], Słownik języka polskiego, [on-line:] https://sjp.pl/donejt – 20.01.2025.
Ela Gawin – „Chciałabym już NIE MIEĆ tego DZIECKA”, Archiwum Patologii, 30.07.2022, [on-line:] https://www.youtube.com/watch?v=iaDo3Qjk2eY – 20.01.2025.
Ela Gawin – matka, której odebrano dziecko, przez YouTuba, Mateusz Spysiński, 21.01.2022, [on-line:] https://www.youtube.com/watch?v=2Fzt9_h0-MQ – 20.01.2025.
Ela Gawin – Pamiętacie wakacje 2021 i jej ciężką pracę „FANBOXY”?, Eksperyment Społeczny_TEAM, 24.01.2025, [on-line:] https://www.youtube.com/watch?v=xwxytPhvXx8 – 20.01.2025.
Ela Gawin, Kick, [on-line:] https://kick.com/elagawinknaga – 20.01.2025.
Górski P., Rudzińska-Bluszcz: Patostreaming – polski fenomen, Respublika, 9.09.2019, [on-line:] https://publica.pl/teksty/rudzinska-bluszcz-patostreaming-polski-fenomen-66136.html – 20.01.2025.
Jadowski-Szreder S., Kariera internetowa ważniejsza niż dzieci. Tiger Bonzo, Ela Gawin, The Happy Family, True Story, 10.01.2023, [on-line:] https://truestory.pl/kariera-internetowa-wazniejsza-niz-dzieci-tiger-bonzo-ela-gawin-the-happy-family – 20.02.2025.
Jarosz M., Samobójstwa, Warszawa 1997.
Jas M., Patostreaming – ciemna strona internetu. Analiza zjawiska na wybranych przykładach, „Media – Biznes – Kultura” 2020, nr 1 (8), s. 169–180, https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.20.012.12422.
Kmieciak-Goławska A., Patostreaming jako narzędzie popularyzacji podkultury przemocy, „Biuletyn Kryminologiczny” 2021, nr 25, s. 171–183, https://doi.org/10.5281/zenodo.5005567.
Krajewski K., Koncepcja podkultury przemocy a wyjaśnianie przestępczości agresywnej, „Archiwum Kryminologii” 1987, t. XIV, s. 7–42, https://doi.org/10.7420/AK1987A.
Kulczycki E., Źródła transmisyjnego ujęcia procesu komunikacji, „Studia Humanistyczne AGH” 2012, t. 11, nr 1, s. 21–36.
Kułaga W., Transmisja patologii społecznych do internetu. Zagrożenia związane z medialną aktywnością patoinfluenserów, patostreamerów i patoużytkowników, „Com.Press” 2021, vol. 4, no. 2, s. 70–89, https://doi.org/10.51480/compress.2021.4-2.313.
Kwasek Z., Szokujące sceny na transmisji Eli Gawin. Maja Staśko rozlicza patostreamerkę. „To się musi skończyć”, Plotek, 14.08.2024, [on-line:] https://www.plotek.pl/plotek/7,154063,31228709,szokujace-sceny-na-transmisji-eli-gawin-maja-stasko-rozlicza.html – 20.01.2025.
Lasswell H.D., The structure and function of communication in society, [w:] The Communication of Ideas, ed. L. Bryson, New York 1948, s. 37–51.
Mateusz Spysiński reaguje na: scam Martirenti?, Spysiński Live, 14.04.2023, [on-line:] https://www.youtube.com/watch?v=xdFXQTk3Pmo – 20.01.2025.
McQuail D., Teoria komunikowania masowego, tłum. M. Bucholc, A. Szulżycka, red. T. Goban-Klas, Warszawa 2008.
Michajłów K., Analiza zjawiska internetowej transmisji na żywo zachowań patologicznych, „Rzeszowskie Studia Socjologiczne” 2023, nr 16, s. 56–68, [on-line:] https://journals.ur.edu.pl/rss/article/view/9340/7741– 20.01.2025.
Michalczyk S., Teoria komunikowania masowego, Katowice 2019.
Niebezpieczna Ela Gawin, Pijalnia Belweder, Playlista, [on-line:] https://www.youtube.com/playlist?list=PLMAW1E1eHNUXFvUicMXgtMSmnvRApkmln – 20.01.2025.
Niebezpieczne internetowe challenge, Ministerstwo Cyfryzacji, 27.04.2023, [on-line:] https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/niebezpieczne-internetowe-challenge – 20.01.2025.
O’Reilly T., What Is Web 2.0: Design Patterns and Business Models for the Next Generation of Software, „Communications and Strategies” 2007, no. 1, s. 17–37, [on-line:] https://ssrn.com/abstract=1008839 – 20.01.2025.
Ołownia D., Patostreaming jako zjawisko patologiczne i dewiacyjne, „iNFOTEZY” 2021, nr 2 (11), s. 59–82, [on-line:] https://infotezy.ujk.edu.pl/wp-content/uploads/2022/01/olownia.pdf – 20.01.2025.
Ożóg M., Zjedz, ile możesz, nawet jeśli nie chcesz. Streaming jako praktyka kapitalizmu inwigilacji, „Kwartalnik Filmowy” 2023, nr 124, s. 50–68, https://doi.org/10.36744/kf.1886.
Polański G., Gratyfikacje korzystania z mediów, „Edukacja – Technika – Informatyka” 2017, t. 21, nr 3, s. 250–255, https://doi.org/10.15584/eti.2017.3.35.
Popularny polski youtuber namawiał dzieci do obnażania się. Piersi nastolatki zobaczyło 30 tys. widzów, „Wprost” 26.03.2018, [on-line:] https://www.wprost.pl/zycie/10113442/youtuber-gural-wykorzystywal-nieswiadomosc-dzieci.html – 20.01.2025.
Przybylski K., Ela Gawin zbanowana na YouTube. Powód jest dość specyficzny, Boop.pl, 21.09.2024, [on-line:] https://boop.pl/rozrywka/ela-gawin-zbanowana-na-youtube-powod-jest-dosc-specyficzny – 20.01.2025.
Pytka L., Patologia społeczna, [w:] Elementarne pojęcia patologii społecznej i pracy socjalnej, red. T. Pilch, D. Lalak, Warszawa 1999, s. 175–176.
Rafonix, Twitch, [on-line:] https://www.twitch.tv/rafonixszef/about – 20.01.2025.
Siedlanowski P., Homo crudelis? Patostream – kolejna patologia w sieci, „Biuletyn Edukacji Medialnej” 2018, nr 2, s. 44–57, [on-line:] https://www.kul.pl/files/819/2_2018/siedlanowski_bem_2_2018.pdf – 20.01.2025.
Staśko M., Ela Gawin naraża kolejne dzieci. Wysłałam zgłoszenie do Rzeczniczki Praw Dziecka, Krytyka Polityczna, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/elagawin-naraza-kolejne-dzieci-wyslalam-zgloszenie-do-rzeczniczki-praw-dziecka – 20.01.2025.
Wieczorek-Orlikowska J., Ekshibicjonizm medialny jako zagrożenie dla dziecka i więzi rodzinnych, „Pedagogika Ojcostwa. Katolicki Przegląd Społeczno-Pedagogiczny” 2016, nr 1, s. 131–139, [on-line:] https://pedkat.pl/images/czasopisma/po12/PO12_10.pdf –20.01.2025.
Żejmo A., Medialny obraz demoralizacji. Patostreaming jako problem psychopedagogiczny, „Civitas et Lex” 2022, t. 36, nr 4, s. 21–37, https://doi.org/10.31648/cetl.8081.
Żyrek-Horodyska E., Widok piętna nie szokuje. Krytyka medialnego voyeuryzmu w Eli, Eli Wojciecha Tochmana, „Tekstualia” 2016, t. 4, nr 47, s. 67–78, https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.4298.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 AUPC Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.