Z niechęci do słów, z miłości do miejsc. Specyfika komunikacji bohaterów oraz istota przestrzeni w wybranych filmach Davida Lyncha
DOI:
https://doi.org/10.24917/20811861.23.20Słowa kluczowe:
David Lynch, surrealizm, dyskomfort, hiperbolizacja, komunikacja, środki filmowego wyrazuAbstrakt
Celem artykułu jest zbadanie elementów komunikacyjnych i wizualnych w twórczości Davida Lyncha – w kontekście ich nietypowości i wyjątkowości. Refleksji zostaje poddane to, w jaki sposób bohaterowie jego filmów komunikują się ze sobą (mieszanie funkcji językowych, hiperbolizacja, taniec, dyskomfortowe pauzy), a także, jak w tym kontekście funkcjonuje przestrzeń i inne środki filmowego wyrazu (wymiar akustyczny, kolorystyka, oniryzm, surrealizm). Artykuł odnosi się do literatury naukowej i eseistycznej dotyczącej twórczości Davida Lyncha powstałej zarówno na polskim, jak i zagranicznym gruncie naukowym (na przykład: Kinga Jelińska, Kamil Lipiński, Slavoj Žižek, David Foster Wallace). Twórczość artysty została osadzona pośród wielu kontekstów teoretycznych, na bazie których przeprowadzono analizy wybranych filmów reżysera lub ich fragmentów (na przykład: Głowa do wycierania, Blue Velvet, Dzikość serca). Wnioski płynące z analiz i rozważań teoretycznych podkreślają wagę wskazanych elementów w twórczości Davida Lyncha, wskazują również na zmysłowy wymiar oddziaływania jego dzieł – pośród surrealizmu i poetyki snu mogą trafiać wprost do zmysłów i emocji odbiorców.
Bibliografia
Barney R., David Lynch. Rozmowy, tłum. M. Berowski, M. Szelichowska, Warszawa 2019.
Bulkeley K., Dreaming and the Cinema of David Lynch, „Dreaming” 2003, vol. 13, no. 1, , s. 49–60.
Campbell E., Brennan J.H., Body, Mind & Spirit: A Dictionary of New Age Ideas, People, Places, and Terms, Boston 1994.
Frydrysiak S., Taniec w sprzężeniu nauk i technologii. Nowe perspektywy w badaniach tańca, Łódź–Warszawa 2017.
Indiana G., Dobra Głowa do wycierania: Indiana, [w:] R. Barney, David Lynch. Rozmowy, tłum. M. Berowski, M. Szelichowska, Warszawa 2019, s. 27–38.
Jakobson R., W poszukiwaniu istoty języka, t. 2, red. M.R. Mayenowa, Warszawa 1989.
Jelińska K., Poetyka nieciągłości i otwartości w filmach Davida Lyncha, „Kwartalnik Filmowy”, nr 46, s. 109–125.
Kędzia-Wiśniewska P., Zbroja buntownika. Funkcje męskiej kurtki lat pięćdziesiątych w kinie amerykańskim, [w:] Kwadratura Koła. Ogólnopolski nieregularnik kół naukowych: Przedmioty w kinie gatunkowym, red. K. Kostyra, W. Sitek, M. Kempna-Pieniążek, Katowice 2022.
Kowalska K., Serial Twin Peaks a gry ze zbiorową wyobraźnią w postmodernizmie, [w:] Anatomia wyobraźni, red. S.J. Konefał, Gdańsk 2014, s. 129–146.
Lipiński K., Lynchowskie przestrzenie sztuki obrazu, „Kultura Współczesna” 2019, nr 4 (107), s. 188–193.
Łapińska I., Obraz – barwa filmu, „Media, Kultura, Społeczeństwo” 2014–2025, nr 9–10, s. 71–78.
Miatluk H., Zmienność jednostek prozodycznych w systemie języka, „Białostockie Archiwum Językowe” 2002, nr 2, s. 79–87.
Rodley Ch., David Lynch – profil ikony, [w:] R. Barney, David Lynch. Rozmowy, tłum. M. Berowski, M. Szelichowska, Warszawa 2019, s. 250–271.
Rodley Ch., Lynch on Lynch, Revised Edition, New York 2005.
Skowronek B., Mediolingwistyka dekadę później, Kraków 2024.
Sobolewski T., Za duży blask. O kinie współczesnym, Kraków 2004.
Syska R., David Lynch – smutne kino o śmierci, [w:] Mistrzowie kina amerykańskiego. Współczesność, red. Ł.A. Plesnar, R. Syska, Kraków 2010, s. 67–108.
Wallace F.D., David Lynch ocala głowę, [w:] Rzekomo fajna rzecz, której nigdy więcej nie zrobię, tłum. J. Kozak, Warszawa 2006.
White R., Reflections on the Scream: Francis Bacon, Lessing, and the Aesthetics of the Beautiful and the Sublime, „Philosophy Today” 2003, vol. 47, issue 1, s. 44–52.
Winiarczyk P., Nawiązania do twórczości Francisa Bacona w dziełach filmowych Davida Lyncha, „Consensus. Studenckie Zeszyty Naukowe” 2022, wydanie specjalne, s. 189–207.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 AUPC Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
