Przed przełomem i po przełomie Gorbaczowa. ZSRR w polskiej prasie podziemnej lat 80.
DOI:
https://doi.org/10.24917/20811861.23.12Słowa kluczowe:
Związek Radziecki, Michaił Gorbaczow, pieriestrojka, głasnost, „Tygodnik Mazowsze”, prasa niezależnaAbstrakt
W artykule przedstawiono rekonstrukcję dwóch obrazów medialnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich: przed wyborem Michaiła Gorbaczowa na sekretarza generalnego KPZR i po jego wyborze. Materiałem były teksty z „Tygodnika Mazowsze” jednego z najważniejszych czasopism drugiego obiegu wydawniczego. Jako metodę wybrano analizę zawartości czasopism. Pozwoliła ona na określenie różnic w obu opisach. Obraz ZSRR na początku lat 80. jest przede wszystkim pejoratywny. Obraz ZSRR po wyborze Gorbaczowa ujawnia znaczne konflikty społeczne. Jedną z głównych kategorii tematycznych jest opis samego Gorbaczowa. Teksty „Tygodnika Mazowsze” mają walor dokumentacyjny zwłaszcza w opisie odzyskiwania niepodległości Litwy, Łotwy i Estonii. Znaczna część źródeł dziennikarskich w „Tygodniku Mazowsze” pochodzi z prasy radzieckiej.
Bibliografia
Achmatowicz A., Pieriestrojka [hasło], Encyklopedia PWN, [on-line:] https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pierestrojka;3956848.html – 17.03.2025.
Baza: Czasopisma polskie niezależne 1976–1990, [on-line:] http://mak.bn.org.pl/cgibin/makwww.exe?BM=22 – 16.03.2025.
Błażejowska J., Papierowa rewolucja. Z dziejów drugiego obiegu wydawniczego w Polsce 1976–1989/1990, Warszawa 2010.
Gorbachev M., Zhizn’ i reformy, t. 1, Moskva 1995 [Горбачев М., Жизнь и реформы, Москва 1995].
Kozak M., Michaił Gorbaczow – mąż opatrznościowy czy grabarz ZSRR, Histmag.org, 11.03.2015, [on-line:] https://histmag.org/Maz-opatrznosciowy-czy-grabarz-ZSRR-Poczatki-rzadow-Michaila-Gorbaczowa-10758 – 17.03.2025.
Olaszek J., Podziemne dziennikarstwo, Warszawa 2018.
Pichoja R.G., Historia władzy w Związku Radzieckim 1945–1991, tłum. M. Głuszkowski, P. Zemszał, Warszawa 2011.
Pisarek W., Analiza zawartości prasy, Kraków 1983.
Vlast’ i oppozitsiya: Rossiyskiy politicheskiy protsess XX stoletiya, red. Yu.V. Aksyutin, O.V. Volobuev, A.A. Danilov i dr., Moskva 1995 [Власть и оппозиция: Российский политический процесс XX столетия, ред. Ю.В. Аксютин, О.В. Волобуeв, A.A. Данилов и др., Москва 1995].
Zblewski Z., Leksykon PRL-u, Kraków 2000.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 AUPC Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
