Analiza tematyki prac informatologicznych i bibliologicznych polskich studentów na przykładzie prac dyplomowych obronionych w 2023 roku

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24917/20811861.23.32

Słowa kluczowe:

bibliologia, nauki o informacji, studia I i II stopnia, prace licencjackie, prace magisterskie

Abstrakt

W literaturze przedmiotu nietrudno znaleźć materiały analizujące tematykę badań podejmowanych przez przedstawicieli dyscyplin informatologia i bibliologia, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Rzadziej porusza się kwestie związane z pracami dyplomowymi, zwłaszcza tymi, które realizowane są na studiach I i II stopnia według systemu bolońskiego. Podjęte przez autorkę badania mają w pewnym stopniu wypełnić tę lukę. Zdecydowano się wskazać główne kierunki badań absolwentów studiów w obrębie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej w Polsce poprzez analizę elementów rekordów bibliograficznych prac obronionych w 2023 r. i następnie zdeponowanych w Archiwach Prac Dyplomowych.
Dzięki wykorzystaniu metody analizy zawartości rekordów bibliograficznych (tytuł, słowa kluczowe i streszczenie) oraz analizy zawartości stron internetowych jednostek uczelnianych, udało się wyodrębnić trzy główne obszary zainteresowań: bibliologię, nauki o informacji oraz komunikację społeczną i media. Wśród najczęściej podejmowanych tematów znalazły się: media społecznościowe, rynek wydawniczy, zachowania informacyjne, literatura w ujęciu wydawniczym, architektura informacji, użyteczność, zarządzanie informacją, promocja książki i czasopism, książka dla dzieci i młodzieży. Cechą wspólną prac jest wysoki stopień interdyscyplinarności. Popularność zyskują, na obu stopniach studiów, prace o charakterze projektu – w stosunku do całości analizowanego materiału stanowiły one 7,7%.

Bibliografia

Ahsan U., Kanwal A., Account of methodologies and methods applied in LIS research: A systematic review, „Library & Information Science Research” 2018, vol. 40, issue 1, s. 53–60, https://doi.org/10.1016/j.lisr.2018.03.002.

Antczak M., Deregulacja zawodu bibliotekarza. Przegląd najważniejszych zmian proponowanych w latach 2011–2012, [w:] Bibliotekarz uwolniony – deregulacja czy degradacja?: IV Ogólnopolska Konferencja Naukowa Białystok, 12–14 czerwca 2013: praca zbiorowa, red. H. Brzezińska-Stec, J. Żochowskiej, Białystok 2013, s. 295–315.

Åström F., Changes in the LIS research front: Time-sliced cocitation analyses of LIS journal articles, 1990–2004, „Journal of the American Society for Information Science and Technology” 2007, vol. 58, issue 7, s. 947–957, https://doi.org/10.1002/asi.20567.

Bauer J., Leydesdorff L., Bornmann L., Highly cited papers in Library and Information Science (LIS): Authors, institutions, and network structures, „Journal of the Association for Information Science and Technology” 2016, vol. 67, issue 16, s. 3095–3100, https://doi.org/10.1002/asi.23568.

Chakrabarti K., Mondal D., Maity A., A Trend Analysis of the Doctoral Dissertations in LIS Research in West Bengal, India during 1979–2018, „Library Philosophy and Practice” 2020, [on-line:] https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/4149/ – 31.03.2025.

Dora M., Kumar H.A., National and international trends in library and information science research: A comparative review of the literature, „IFLA Journal” 2019, vol. 46, issue 3, s. 234–249, https://doi.org/10.1177/0340035219886610.

Drogosz J., Publikacyjny dorobek naukowy o tematyce bibliologicznej i informatologicznej w latach 2017–2021 w świetle ewaluacji polskiej nauki, „Przegląd Biblioteczny” 2024, t. 92, z. 2, s. 179–197.

Finlay C.S., Sugimoto C.R., Li D., Russell T.G., LIS Dissertation Titles and Abstracts (1930–2009): Where Have All the Librar* Gone?, „The Library Quarterly” 2012, vol. 82, issue 1, s. 29–46.

Franklin R.E., Jaeger P.T., A Decade of Doctorates: An Examination of Dissertations Written by African American Women in Library and Information Studies, 1993–2003, „Journal of Education for Library and Information Science” 2007, vol. 48, no. 3, s. 187–201.

Głowacka E., Woźniak-Kasperek J., Deklaracje versus rzeczywistość: analiza tematyki publikacji bibliologów i informatologów z lat 2018–2021, „Przegląd Biblioteczny” 2023, t. 91, z. 2, s. 147–167.

Grygrowski D., Studia bibliotekoznawcze w kryzysie, [w:] Interdyscyplinarium nauk o mediach i kulturze, red. M. Antczak, Z. Gruszka, Łódź 2020, s. 145–176, https://doi.org/10.18778/8142-727-2.07.

Jaffri S.H.A., Shahzad K., Tariq M., Evaluative Study of Ph. D. LIS Dissertations of Pakistani Library & Information Science Schools, „Library Philosophy and Practice” 2021, [on-line:] https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/6343 – 31.03.2025.

Kos D., Banek Zorica M., What Can Student Theses Tell Us About the Educational Role of School Libraries in Croatia? A Thematic Content Analysis, [in:] Proceedings of the 51st Annual Conference of the International Association of School Librarianship and the 26th International Forum on Research on School Librarianship Rome, Italy July 17–21, 2023, [on-line:] https://journals.library.ualberta.ca/slw/index.php/iasl/article/view/8770/5227 –31.03.2025.

Macauley P., Evans T., Pearson M., Australian PhDs by LIS educators, researchers and practitioners: Depicting diversity and demise, „Library & Information Science Research” 2010, vol. 32, issue 4, s. 258–264, https://doi.org/10.1016/j.lisr.2010.07.007.

Mudogo M.S., Majinge R.M., Shortcomings in Library and Information Sciences (LIS) PhD Projects: Analyses of Examined Theses and Supervised for the Period 2008-2016 at Select Universities in Eastern, Western and Southern Africa, „Mousaion: South African Journal of Information Studies” 2017, vol. 35, issue 1, s. 114-129, https://doi.org/10.25159/0027-2639/1886.

Osiński Z., Analysis of the thematic overlap between library and information science and other subdisciplines of the social communication and media sciences in Poland, „Zagadnienia Informacji Naukowej” 2019, vol. 57, nr 2A (114A), s. 28–44.

Satija M.P., Sources of Indian Library and Information Science Dissertations, „Libri” 1989, vol. 39, no. 1, s. 71–78, https://doi.org/10.1515/libr.1989.39.1.71.

Shu F., Larivière V., Mongeon P., Julien C.-A., Piper A., On the Evolution of Library and Information Science Doctoral Dissertation Topics in North America (1960-2013), „Journal of Education for Library and Information Science” 2016, vol. 57, issue 2, s. 131–142.

Song Y., Zhu L., Shu F., On the evolution of library and information science doctoral dissertation topics in China, „Journal of Librarianship and Information Science” 2020, vol. 53, issue 2, s. 298–306, https://doi.org/10.1177/0961000620948573.

Tveit Å.K., A Celebration of Diversity: LIS Research in the Nordic Countries as Shown by PhD Dissertations 2005–2014, „Journal of Education for Library and Information Science” 2017, vol. 58, issue 2, s. 64–76.

Walczak-Niewiadomska A., Spis prac licencjackich, magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych z zakresu nauki o książce, informacji naukowej i czasopiśmiennictwa wykonanych w Uniwersytecie Łódzkim w latach 2011–2015, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum” 2016, t. 1, nr 22–23, s. 133–157.

Walczak-Niewiadomska A., Spis prac licencjackich, magisterskich i habilitacyjnych z zakresu nauki o książce, informacji naukowej i czasopiśmiennictwa wykonanych w Uniwersytecie Łódzkim w latach 2016–2020, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum” 2021, t. 1, nr 32, s. 117–133.

Walczak-Niewiadomska A., Spis prac licencjackich, magisterskich i doktorskich z zakresu nauki o książce, informacji naukowej i czasopiśmiennictwa powstałych w Katedrze Bibliotekoznawstwa UŁ w latach 2006–2010, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum” 2010, t. 1, nr 16, s. 375–410.

Wang T., Lund B., Dow M., A bibliometrics study of library and information science doctoral dissertations in China from 2011 to 2020, „Education for Information” 2022, vol. 38, issue 1, s. 1–15, https://doi.org/10.3233/EFI-211545.

Zareef M., Arif M., Jabeen M., Research trends in LIS: The case of doctoral research in Pakistan, 1981–2021, „Journal of Librarianship and Information Science” 2023, vol. 56, issue 3, s. 658–676, https://doi.org/10.1177/09610006231161331.

Zong Q.-J., Shen H.-Z., Yuan Q.-J., Hu X.-W., Hou Z.-P., Deng S.-G., Doctoral dissertations of Library and Information Science in China: A co-word analysis, „Scientometrics” 2013, vol. 94, s. 781–799, https://doi.org/10.1007/s11192-012-0799-1.

Pobrania

Opublikowane

2026-01-10

Jak cytować

Walczak-Niewiadomska, A. (2026). Analiza tematyki prac informatologicznych i bibliologicznych polskich studentów na przykładzie prac dyplomowych obronionych w 2023 roku. AUPC Studia Ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, 23, 681–706. https://doi.org/10.24917/20811861.23.32

Numer

Dział

Materiały / Materials