Doppelgangery, oligarchowie i zniekształcenia. Notatki badawcze na temat rosyjskich taktyk dezinformacyjnych w Izraelu i ich wpływu na zachodnich partnerów
DOI:
https://doi.org/10.24917/20811861.23.29Słowa kluczowe:
Izrael, dezinformacja, Rosja, Doppelganger, oligarchowieAbstrakt
Rosyjskie strategie dezinformacji i wywierania wpływu w krajach zachodnich są szeroko dyskutowanym zjawiskiem, zwłaszcza w związku z pełnoskalową inwazją na Ukrainę. Takie strategie są również stosowane w Izraelu, gdzie niektóre ich formy zidentyfikowano. Pierwszą, najbardziej znaczącą jest operacja Doppelganger polegająca na tworzeniu stron internetowych i artykułów naśladujących szanowane, dobrze ugruntowane media. Natomiast drugą, jest działalność zamożnych osób powiązanych z państwem rosyjskim poprzez przedsięwzięcia biznesowe, a często także obywatelstwo i miejsce pochodzenia. Te persony wywierają znaczący wpływ na scenę polityczną w kraju, a także na relacje z zagranicznymi partnerami na Zachodzie. Niniejszy artykuł stawia dwie hipotezy: Rosyjskie kampanie wpływu mają tendencję do promowania narracji (antyukraińskich, antynatowskich i antyzachodnich), które są zgodne z podstawowymi interesami Rosji w Europie. Druga hipoteza głosi, że rosyjscy oligarchowie posiadający izraelskie obywatelstwo przyczyniają się do wspierania rosyjskich interesów w Izraelu poprzez swoje powiązania z ważnymi instytucjami politycznymi, społecznymi i kulturalnymi, takimi jak Yad Vashem czy Europejski Kongres Żydów. Poprzez studium przypadku osób publicznych, takich jak Moshe Kantor, oraz analiz kampanii Doppelganger przeprowadzonych przez izraelskie think-tanki, a także izraelskie media, proponujemy strategię badawczą tych wpływów i pozytywnie weryfikujemy postawione hipotezy, analizując wpływ tych narracji na Unię Europejską, Stany Zjednoczone, Ukrainę i Polskę. Podsumowując, niniejszy artykuł dostrzega znaczenie takich kampanii wpływu. Argumentuje, że są one przynajmniej częściowo skuteczne ze względu na uprzedzenia obecne w tkance izraelskiego społeczeństwa i przemawiają do wyobraźni obywateli, którzy wykazują wysoki poziom nieufności wobec instytucji międzynarodowych lub są ostrożni wobec wszelkich przejawów antysemickich incydentów lub nazizmu, które są często wykorzystywane w takich narracjach.
Bibliografia
Alieva I., Kloo I., Carley K.M., Analyzing Russia’s propaganda tactics on Twitter using mixed methods network analysis and natural language processing: a case study of the 2022 invasion of Ukraine, “EPJ Data Science” 2024, vol. 13, no. 42, https://doi.org/10.1140/epjds/s13688-024-00479-w.
Bąkowicz K., Dezinformacja: Instrukcja obsługi, Warszawa 2023.
Barel O., Michlin-Shapir V., Czerny M., Russian influence in Israel During the War in Gaza, Institute for National Security Studies, 2024.
Bertoli J., Silva E., Casarejos F., Rufin C., The Loss of a Common World: Disinformation, Post-Truth and Democratic Instability, “Organizações & Sociedade” 2025, vol. 32, https://doi.org/10.1590/1984-92302025v32n0002en.
Bezpieczeństwo informacyjne i medialne w czasach nadprodukcji informacji, red. H. Batorowska, P. Motylińska, Warszawa 2020.
Blau U., Czerny M., Russia’s Influence Campaign in Israel: Creating New Party, Stoking Social Discord, Fueling Arab Discontent, and Straining Foreign Relations, Shomrim, 2024.
Bulshtein A., Exposed: How Russia tries to exert influence on public opinion in Israel, “Israel Hayom”, 7.02.2024, [on-line:] https://www.israelhayom.com/2024/07/02/exposed-how-russia-tries-to-exerts-influence-on-public-opinion-in-israel – 20.05.2025.
Chawryło K., Doppelgänger: The pattern of Russia’s anti-Western influence operation, “Ośrodek Studiów Wschodnich”, 13.09.2024, [on-line:] https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-09-13/doppelganger-pattern-russias-anti-western-influence-operation –20.05.2025.
Communication from The Commission to The European Parliament, The Council, The European Economic and Social Committee and The Committee of the Regions, Tackling online disinformation: a European Approach, 2018, [on-line:] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:52018DC0236 – 20.05.2025.
Czerny M., Michlin-Shapir V., Siman-Tov D., Russia’s disinformation campaign: Strategic and Cognitive Implications, Institute for National Security Studies, 2024.
Demagog, Pojęciownik, [on-line:] https://demagog.org.pl/pojeciownik – 20.05.2025.
Derakshian H., Wardle C., Information Disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making, Council of Europe, 2017.
Domalewska D., Dezinformacja jako zagrożenie dla demokracji i regulacje prawne w Polsce i Europie, “Politeja” 2024, vol. 21, pp. 359–379, https://doi.org/10.12797/Politeja.21.2024.92.16.
Fagan M., Gubbala S., Poushter J., Views of Russia and Putin, Pew Research Center, 2.07.2024, [on-line:] https://www.pewresearch.org/global/2024/07/02/views-of-russia-and-putin-july-24 – 20.05.2025.
Gajewska M., Katulski J., Rosyjska dezinformacja w Izraelu, Disinfo in MENAT, 20.01.2024, [on-line:] https://disinfoinmenat.com/raport/rosyjska-dezinformacja-w-izraelu – 20.05.2025.
Gibbons A., Carson A., What is misinformation and disinformation?, “Australian Journal of Political Science” 2022, vol. 57, spp. 1–17, https://doi.org/10.1080/10361146.2022.2122776.
Grabowska-Lepczak I., Szykuła-Piec B., Wasiluk J., Dezinformacja jako jedno z narzędzi w wojnie hybrydowej, “The Central European Journal of Security Studies” 2024, vol. 2, no. 1, pp. 7–15.
Gubbala S., People broadly view the EU favorably, both in member states and elsewhere, Pew Research Center, 24.10.2023, [on-line:] https://www.pewresearch.org/short-reads/2023/10/24/people-broadly-view-the-eu-favorably – 20.05.2025.
Humprecht E., Esser F., van Aelst P., Resilience to Online Disinformation: A Framework for Cross-National Comparative Research, “The International Journal of Press/Politics” 2020, vol. 25, https://doi.org/10.1177/1940161219900126.
Israeli Foreign Policy Index 2024, Mitvim Institute, 2024, [on-line:] https://mitvim.org.il/wp-content/uploads/2024/09/Mitvim_Israeli-Foreign-Policy-Index-2024.pdf – 20.05.2025.
Kacała T., Dezinformacja i propaganda w kontekście zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa, “Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2015, no. 2(24), pp. 49–65, https://czasopisma.marszalek.com.pl/journals/30/608/10058 – 20.05.2025.
Lista osób i podmiotów objętych sankcjami, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, [on-line:] https://www.gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami – 20.05.2025.
Paradowski R., Trends and mechanisms of Russian disinformation concerning Poland: the analysis of information operations on Twitter in 2009-2020, “The Copernicus Journal of Political Studies” 2025, pp. 35–59, https://doi.org/10.12775/CJPS.2023/2024.003.
Rajczyk R., Nowoczesne wojny informacyjne, Warszawa 2016.
Rakov D., Russian Interference in Israel’s Internal Affairs, The Jerusalem Institute for Strategy and Security, 2025.
Seklecka A., Metodologie łączenia analizy treści z analizą dyskursu, “Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne” 2023, no. 78, pp. 195–208.
Shamrai M., How Russia uses the Israel-Gaza Crisis in its disinformation campaign against the West, International Centre for Counter-Terrorism, 2023.
Shwartz-Altshuler T., Sapozhnikova I.O., Media and Social Media Consumption, Trust, and Literacy, The Israel Democracy Institute, 2024.
Siman-Tov D., Michlin-Shapir V., A Worldwide Russian Influence Campaign – Implications for Israel, Institute for National Security Studies, 2024.
Staff T., Educate, legislate, enforce: Full text of Moshe Kantor’s Holocaust Forum speech, “The Times of Israel”, 23.01.2020, [on-line:] https://www.timesofisrael.com/educate-legislate-enforce-full-text-of-moshe-kantors-holocaust-forum-speech – 20.05.2025.
Stasiuk-Krajewska K., Dezinformacja. Próba ujęcia dyskursywnego, “Media Biznes Kultura” 2023, no. 1 (14), pp. 55–72, https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.23.004.18027.
Szulc M., Walka z dezinformacją w Unii Europejskiej na przykładzie wojny w Ukrainie, “Pomiędzy. Polsko-Ukraińskie Studia Interdyscyplinarne” 2024, vol. 12(1), pp. 53–61.
The 2018 Israeli Foreign Policy Index, Mitvim Institute, 2018, [on-line:] https://mitvim.org.il/wp-content/uploads/English_report_-_2018_Israeli_Foreign_Policy_Index_of_the_Mitvim_Institute-1.pdf – 20.05.2025.
US Section 241 CAATSA Report (2018), Open Sanctions, [on-line:] https://www.opensanctions.org/programs/US-CAATSA2018 –20.05.2025.
Walka informacyjna: Uwarunkowania, incydenty, wyzwania, red. H. Batorowska, Kraków 2017.
Wiener A., Stegman O., Social Media and Digital Platforms use in Israel, Israel Internet Association, 2024.
Wrzosek M., Dezinformacja – skuteczny element walki informacyjnej, “Zeszyty Naukowe AON” 2012, no. 2 (87), pp. 18–37.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 AUPC Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.