Wizerunek Heleny Rubinstein w pierwszej połowie lat 40. XX wieku na przykładzie wybranych nowojorskich mediów polonijnych. Wstęp do badań

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24917/20811861.23.11

Słowa kluczowe:

wizerunek medialny, Helena Rubinstein, Polonia amerykańska, media polonijne

Abstrakt

Niniejszy wstęp do badań poddaje analizie wizerunek medialny Heleny Rubinstein w wybranych mediach polonijnych w Nowym Jorku w pierwszej połowie lat 40. XX wieku. Pomimo licznego zbioru opublikowanych biografii, silne związki Rubinstein z jej polskim i żydowskim dziedzictwem pozostają w dużej mierze niezbadane. Niniejszy artykuł to pierwsza próba wypełnienia tej luki, dzięki analizie popularnej nowojorskiej prasy polskojęzycznej, tytułów: „Nowy Świat. The Polish Morning World” i „Tygodnik Polski. The Polish Weekly” oraz audycji radiowej „Bajki Życia”. Do przeprowadzenia tejże analizy wykorzystano zarówno metody ilościowe, jak i jakościowe.
Badanie ujawnia, że Helena Rubinstein, urodzona jako Chaja Rubinstein w ówczesnym Podgórzu pod Krakowem, aktywnie kształtowała swój wizerunek poprzez tysiące komunikatów medialnych. W Stanach Zjednoczonych, szczególnie podczas II wojny światowej, jej zaangażowanie w życie polskiej diaspory nasiliło się. W latach 1940–1945 Rubinstein pojawiła się setki razy na łamach dwóch głównych polonijnych tytułów w Nowym Jorku, publikując reklamy, artykuły sponsorowane i wywiady. Finansowała również i okazjonalnie prowadziła polskojęzyczne programy radiowe w stacji WHOM, często goszcząc wybitnych polskich emigrantów.
Wyniki badań wskazują na jednoznacznie pozytywny wizerunek, kształtowany w oparciu o dwa główne filary: kompetencję w dziedzinie dbania o urodę i wygląd zewnętrzny oraz silne związki z polską tożsamością. Żydowskie pochodzenie przedsiębiorczyni nie było eksponowane w powyższych źródłach; zamiast tego bywała ona czasami przedstawiana w kontekście świąt chrześcijańskich. Badanie odnotowuje również pewne różnice w strategiach reklamowych między dwoma powyższymi tytułami, co sugeruje ich odmienne grupy docelowe. Wstępna analiza stanowi podstawę dla zaplanowanych szerszych badań nad wizerunkiem medialnym Heleny Rubinstein w Stanach Zjednoczonych.

Bibliografia

Chwastyk-Kowalczyk J., Kierunki badań historii kobiet w Polsce – stan badań i perspektywy na przykładzie wybranych zagadnień, „Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych” 2022, nr 1 (12), s. 103–121.

Czarnecka B., Moczkodan R., „Tygodniowy serwis literacki Koła Pisarzy z Polski” – „Tygodnik Polski” 1941–1947. Bibliografia zawartości, Toruń 2006.

Fitoussi M., Helena Rubinstein. Kobieta, która wymyśliła piękno, tłum. K. Sławińska, Warszawa 2012.

Giedroyć J., Wittlin J., Listy 1947–1976, Warszawa 2017.

Historia kobiet. Źródła, metody, kierunki badawcze, red. M. Dajnowicz, A. Miodowski, Białystok 2022.

Jaker B., Sulek F., Kanze P., The Airwaves of New York: Illustrated Histories of 156 AM Stations in the Metropolitan area, 1921–1996, Jefferson 1998.

Jaroszek M., Wizerunek mediów polonijnych na podstawie wybranych miast w Stanach Zjednoczonych, „Łódzkie Studia Teologiczne” 2021, r. 30, nr 3, s. 79–115.

Klein M., Helena Rubinstein. Beauty is Power, New York 2014.

Koszczan J., Koszczan J., Kalendarium zdarzeń różnych z Dukli i okolic (1901–1939), t. 2, Dukla 2021.

Leja B., Polonijna radiofonia w metropolii nowojorskiej, Toruń 2022.

Migała J., Polskie programy radiowe w Stanach Zjednoczonych, Warszawa 1984.

Rubinstein H., The Art of Feminine Beauty, London 1930.

Sikorski D.K., Kobiety żydowskie w „Miesięczniku Żydowskim”, „Colloquia Orientalia Bialostocensia” 2015, t. 13, s. 561–570.

Szabłowska-Zaremba M., Wizerunek kobiety nowoczesnej na łamach „Naszego Przeglądu” 1923–1939, „Prace Literaturoznawcze” 2016, nr 4, s. 115–129.

Trumble A., Helena Rubinstein. Australijskie lata, tłum. K. Karłowska, Poznań 2023.

Helena Rubinstein. Pierwsza dama piękna, Żydowskie Muzeum Galicja, 2022, [on-line:] https://galiciajewishmuseum.org/wystawy/helena-rubinstein-pierwsza-dama-piekna – 20.10.2025.

Historia Polonii w Stanach Zjednoczonych – masowa emigracja, Poznaj Historię, [on-line:] https://poznajhistorie.org/exhibits/show/polonia-w-stanach-zjednoczonyc/historia-yyy#:~:text=Wielka%20emigracja%20Polak%C3%B3w%20z%20ziem,miliona%20Polak%C3%B3w%20przyby%C5%82o%20do%20Ameryki – 7.07.2025.

Mgr Agnieszka Goluch-Dobosz, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, [on-line:] https://ihs.uw.edu.pl/agnieszka-goluch – 15.10.2025.

Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielk. Księstwem Krakowskiem…, Polona, [on-line:] https://polona.pl/press/0ec7e419-2ef1-4ec4-8e7c-4887e8a65a7d/structure – 20.10.2025.

Pobrania

Opublikowane

2026-01-10

Jak cytować

Banasik, K. (2026). Wizerunek Heleny Rubinstein w pierwszej połowie lat 40. XX wieku na przykładzie wybranych nowojorskich mediów polonijnych. Wstęp do badań . AUPC Studia Ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, 23, 227–244. https://doi.org/10.24917/20811861.23.11

Numer

Dział

Artykuły / Articles