Faces of Krakow’s ‘for the people’ press in the 19th century. An analysis based on the examples of Nowin ze Świata, Włościanina, Zagrody
DOI:
https://doi.org/10.24917/20811861.23.3Keywords:
press for the people, Polish press of the 19th century, Krakow press of the 19th centuryAbstract
The article is dedicated to Krakow's press for the people in the 19th century - "Nowiny ze Świata”, „Włościanin”, „Zagroda”. These publications aimed at educating the rural society in accordance with the principles of the Catholic faith and the current of socio-political conservatism. They contained articles on religious, social, and political topics, stories, and poems. Content analysis method was used to present the publications. The research covered annual volumes of the periodicals from 1863 to 1879, available in digitized form at the Jagiellonian Digital Library. The outcome is a presentation of the graphic layout, internal structure, and main thematic threads.
References
„Nowiny ze Świata” 1863–1869, Nowiny ze Świata, Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, [on-line:] https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/411155 – 7.11.2025.
„Rocznik Statystyki Galicji”, red. T. Rutkowski, Lwów 1887, 1891, r. I–III.
„Włościanin. Czasopismo ilustrowane dla ludu” 1869–1877, Włościanin, Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, [on-line:] https://www.jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/404395 – 7.11.2025.
„Zagroda. Pismo dla ludu” 1871–1877, Zagroda: pismo dla ludu, Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, [on-line:] https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/323009 – 7.11.2025.
Bibliografia historii Polski XIX i XX wieku, t. III: 1865–1918, wol. 3, pod kierunkiem kier. D.U. Ścięgosz-Karpińskiej, Warszawa 2017.
Dunin-Wąsowicz K., Czasopiśmiennictwo ludowe w Galicji, Wrocław 1952.
Gruca A., „Nowy Dzwonek”(1892–1897) – pismo dla ludu Marcelego Dziurzyńskiego, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 2020, t. XXIII, z. 2, s. 74–90, https://doi.org/10.24425/rhpp.2020.133425.
Gzella G., Główne trendy w rozwoju prasy dla ludu w XIX wieku, [w:] Książka i prasa w systemie komunikacji społecznej. Przyszłość, dzień dzisiejszy, perspektywy, red. M. Juda, Lublin 2002, s. 119–128.
Gzella G., Redaktorów „Nowin ze Świata” kłopoty z prokuraturą, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 2000, t. 3, z. 1 (5), s. 33–47.
Gzella G., Redaktorzy lwowskich i krakowskich „pism dla ludu” w XIX w., [w:] Kraków – Lwów. Książki, czasopisma, biblioteki, t. 7, red. H. Kosętka, Kraków 2006, s. 330–339.
Hempel J., Autorzy i wydawcy publikacji „grunwaldzkich” dla ludu w Galicji. Próba charakterystyki i motywacji ideowo-politycznych, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne” 1997, t. 18, z. 181, s. 77–84.
Jarowiecki J., Studia nad prasą polską XIX i XX wieku, t. 2, Kraków 2006.
Kargol T., Geneza ludowego w ujęciu galicyjskiej prasy konserwatywnej, „Studenckie Zeszyty Historyczne” 2000, z. 4, s. 165–173.
Koziołek A., Od „prasy dla ludu” do „prasy ludowej” – ewolucja polskich czasopism w zaborze austriackim, „Wieś i Rolnictwo” 2019, nr 4 (185), s. 67–86, https://doi.org/10.53098/wir042019/04.
Lato S., Galicyjska prasa „dla ludu” 1848–1913, „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1963, t. 2, s. 57–74.
Listy emigrantów do „Przyjaciela Ludu”, „Wieńca i Pszczółki”, „Zarania”, „Piasta”, „Wyzwolenia” w latach 1899–1938, wybór wybór i oprac. A. Pasternak, Rzeszów 1994.
Łopuszański T., Pamiętnik C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego 1845-1894, Lwów 1894.
Przegląd pism ludowych, „Echo Przemyskie” 1903, r. 8, nr 85, s. 1–2, nr 90, s. 1.
Szwarc A., Galicyjskie Towarzystwo Gospodarskie, [w:] Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. 1, red. A. Mączak, Warszawa 1981.
Szwarc A., Krakowskie Towarzystwo Rolnicze, [w:] Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. 1, red. A. Mączak, Warszawa 1981.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 AUPC Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
